· Zaloguj się · ISSN 2083-8824
Konto
E-wokandy
Sygnatura:

Miasto:

Regulacje prawne

Aktualności

A A A

Wizerunek oskarżonego pod ochroną

 

  Sędziowie zgodnie uznali, że dobra osobiste osób oskarżonych powinny podlegać silniejszej ochronie niż dotychczas. Co więcej Sejm uchwalił już zmianę do ustawy Prawo prasowe, która reguluje pozycję prawną osób, wobec których prokurator sporządził już akt oskarżenia, ale sąd powszechny nie wydał wyroku skazującego.

   - Poza sporem jest, że publikacja danych osobowych i wizerunku osoby podejrzanej stanowi głęboką ingerencję w sferę życia prywatnego, że skutki takiej publikacji bywają nieodwracalne - stwierdziła sędzia TK Małgorzata Pyziak-Szafnicka w uzasadnieniu do orzeczenia. 

    Anonimizacji podlegają  dobra osobiste osób, które biorą udział w postępowaniu przygotowawczym lub sądowym np. świadków, pokrzywdzonych lub poszkodowanych. Istnieją jednak dwa wyjątki od powyższej zasady. Pierwszy dotyczy publikacji na zgodę osoby biorącej udział w postępowaniu. Drugi zaś, który był przedmiotem orzeczenia związany jest z decyzją prokuratora lub sędziego. Przedstawiciele tych instytucji mogą wydać zgodę na ujawnienie wizerunku ze względu na ważny interes społeczny. Największy problem polegał na tym, że od takiej decyzji nie było żadnego środka odwoławczego. 

    Skarga konstytucyjna, która stanowiła podstawę do wyroku została złożona w 2009 roku przez Rzecznika Praw Obywatelskich  Janusza Kochanowskiego. RPO jako główny argument w skardze wskazywał nieodwracalny charakter decyzji prokuratora.

    - Brak możliwości zaskarżenia jest tym bardziej dotkliwy, że dotyczy osób, którym przysługuje domniemanie niewinności; jak wynika ze skarg do RPO, obywatel często bardziej dotkliwie odczuwa publikację wizerunku i danych osobowych w mediach niż nawet sam wyrok karny - zaznaczała przed TK reprezentująca Rzecznika Marta Kolendowska-Matejczuk. Wskazała, że obecnie prokurator nie musi natomiast uzasadniać swej decyzji. Biorący udział w sprawie przedstawiciele Prokuratury Generalnej oraz Sejmu również zdecydowanie opowiadali się za uznaniem przepisu za niekonstytucyjny.

    Wyrok TK tylko potwierdził potrzebę uchwalenie przygotowywanych zmian. Projekt ustawy już wyszedł spod marszałkowskiej laski i czeka na decyzję senatorów co do zmian w ustawie Prawo prasowe. Nowelizacja przewiduje zmiany dotycząca ujawniania wizerunku. W artykule dotyczącym procedury związanej z publikacją danych osobowych został dopisany punkt pozwalający na złożenie zażalenia na decyzję prokuratora. Zażalenie to rozpatrywałby sąd rejonowy, w którego okręgu toczy się postępowanie. Zmiana określa również, że ujawnienie danych i wizerunku osób, przeciw którym toczy się postępowanie, następuje w formie postanowienia prokuratora, a nie jak obecnie w formie zarządzenia. TK pozytywnie ocenił nowelizację.

   Posłowie z komisji ustawodawczej proponowali by odroczyć wyrok do czasu wejścia w życie zmian. Tak by wyrok jedynie potwierdzał nowy stan i nie wprowadzał sytuacji braku pewności co interpretacji w okresie od orzeczenia do wejścia w życie ustawy. Sędziowie TK uznali jednak, że sprawa jest na tyle istotna a interes obywateli na tyle ważny, że każdy dzień ochrony prawnej oskarżonych będzie miał więcej pozytywnych skutków niż tymczasowa destabilizacja wad.

   TK zwrócił też uwagę, że kwestię ujawniania wizerunku w trybie zawartym w przepisach Prawa prasowego należy odróżnić od przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących wydawania listów gończych, które pozostają bez zmian.




Tagi: anonimizacja danych osobowych, dane osobowe, KPK, list gończy, ochrona prawna, sąd powszechny, Trybunał Konstytucyjny, wizerunek
Autor: K.CH.
Data: 19 lipca 2011