· Zaloguj się · ISSN 2083-8824
Konto
E-wokandy
Sygnatura:

Miasto:

Regulacje prawne

Aktualności

A A A

Dla syna dom, dla wnuka samochód, a córce przedsiębiorstwo.

   Od 23 października 2003 roku obowiązuje zmienione prawo spadkowe. Na podstawie zmiany do ustawy Kodeks Cywilny pojawiło się kilka nowych instytucji w tym ta najważniejsza – zapis windykacyjny. Nowelizacja została przyjęta z aprobatą i jest określana jako duże ułatwienie dla obywatela i przedsiębiorców.

    Dzięki zmianom w prawie cywilnym możliwe jest konkretne wskazanie spadkobiorcy i dziedziczonych przez niego rzeczy. Do nowelizacji nie było możliwe wydzielenie z masy spadkowej konkretnej rzeczy np. nieruchomości i przekazanie jej bezpośrednio w ręce powołanego spadkodawcy. Dotychczasowe regulacje niejednokrotnie powodowały rozpad przedsiębiorstw lub ich czasową destabilizację, która kończyła się koniecznością likwidacji lub sprzedaży działalności gospodarczej – czego najlepszym przykładem mogą być losy spółki giełdowej ITI.

    Wprowadzony zapis windykacyjny, który znalazł się w art. 981 z indeksem górnym 1, gwarantuję, że z chwilą otwarcia spadku uzyskuje prawo własności do rzeczy lub prawa. Znika konieczność sądowego podziału masy spadkowej w przypadku braku zgodnej woli spadkobiorców. By zapis był skuteczny musi być stworzony w formie notarialnej, pod rygorem nieważności. Ustawodawca zabezpieczył w ten sposób spadkobiorców przed skutkami nieprawidłowo sporządzonego testamentu lub fałszowania ostatniej woli.

     Normy dotyczące zapisu windykacyjnego wprowadzają zamknięty katalog rzeczy i praw, które mogą być rozporządzone w nowym trybie. Są to:

  1. Rzeczy oznaczone co tożsamości np. łódź lub nieruchomość
  2. Zbywalne prawa majątkowe np. spółdzielcze prawo lokalowe
  3. Przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne
  4. Ustanowienie na rzecz zapisobiorcy służebności lub użytkowania

    By zapis został uznany za skuteczny i zgodny z prawem, nie mogą się w nim znaleźć przedmioty nie będące własnością spadkodawcy. Należy mieć na uwadze, że jedna błędna pozycja w zapisie windykacyjnym powoduję nieważność całego dokumentu. Co więcej zapis nie może być uczyniony pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu, jednak nie powodują one nieważności całego dokumentu lecz wyłączenie jedynie błędnych stypulacji. Wyjątek stanowi sytuacja, w której z okoliczności wynika, że spadkodawca nie stworzyłby zapisu gdyby ten nie był pod warunkiem. Jak zgodnie wskazują komentatorzy do ustawy to zdanie drugie art. 981 z indeksem górnym 3: „Jeżeli jednak z treści testamentu lub z okoliczności wynika, że bez takiego zastrzeżenia zapis nie zostałby uczyniony, zapis windykacyjny jest nieważny“ jest sformułowaniem zbyt generalnym i nieostrym. W rezultacie będzie powodowało ono duże problemy interpretacyjne (jak zbadać wolę osoby nieżyjącej?), przynajmniej do czasu wyroku Sądu Najwyższego w tej sprawie.

     Nabycie rzeczy lub praw z zapisu windykacyjnego będzie musiało zostać potwierdzone w postępowaniu sądowym. Orzeczenie wydane w tej sprawie będzie miało charakter deklaratoryjny – potwierdzający istnienie prawa, w większości przypadków takie postępowanie będzie mogło być wydane w ramach jednej rozprawy połączonej z posiedzeniem niejawnym. Wzorowany na systemie znanym z amerykańskich filmów zapis windykacyjny ma przynieść polepszenie sytuacji spadkobiorców, uprościć i zmniejszyć koszty postępowania. Obecnie pozostaje jedynie konieczność popularyzacji tej instytucji wśród starszych osób oraz problem opłat notarialnych.

     Pozostałe zasady prawa spadkowego jak np. zachowek lub prawo do dziedziczenia z dobrodziejstwem inwentarza pozostają w mocy.

Podstawa prawna: Ustawa z 18 marca 2011 roku o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw. Dzienniku Ustaw nr 85, poz. 458.

 

 

 




Tagi: postępowanie sądowe, prawo spadkowe, Sąd Najwyższy, spadek, testament, windykacja, zachowek
Autor: K.CH.
Data: 30 października 2011