· Zaloguj się · ISSN 2083-8824
Konto
E-wokandy
Sygnatura:

Miasto:

Regulacje prawne

Aktualności

A A A

TK: normy dotyczące naliczania odsetek są niekonstytucyjne

   Sędziowie TK uznali, że obecne ustawodawstwo podatkowe rozróżnia dwie grupy podatników. Pierwszą są te podmioty,  których zobowiązania wynikają z decyzji organu podatkowego i z osobistego wskazania kwoty podatku należnego. Drugą, znajdującą się w gorszej sytuacji, są podmioty, którym należność podatkowa jest wymierzana przez ograny kontroli skarbowej. Zdaniem Trybunału obecne regulacje prawne naruszają zasadę równości podatkowej, której podstawą jest traktowanie osób znajdujących się podobnej sytuacji ekonomicznej w sposób tożsamy.

   W uzasadnieniu do wyroku, w części podsumowującej, można odczytać: zasada naliczania odsetek za zwłokę także za okres zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego na mieniu podatnika, gdy uzyskane z zabezpieczenia środki finansowe są zaliczane na poczet zaległości podatkowych, oraz za okres od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego do dnia doręczenia decyzji organu pierwszej instancji także wtedy, gdy nie została ona doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania kontrolnego, stawia podatników kontrolowanych przez organy kontroli skarbowej w gorszej sytuacji w porównaniu z sytuacją prawną podatników kontrolowanych przez organy podatkowe, w stosunku do których odsetki nie są za wymienione okresy naliczane.

   Tym samym podatnicy, którzy zostali skontrolowani przez organy kontroli skarbowej i którym został wymierzony podatek muszą „dopłacać“ do podatku. Taki stan prawny przyczyniał się do powstawania tzw. poza podatkowych należności, o charakterze podatkowym. Dlatego TK uznał, że art. 54 § 1 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa jest niezgodny z art. 84 w związku z art. 64 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

   Stanowisko TK poparli wcześniej Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Prokurator Generalny oraz częściowo Marszałek Sejmu. W opinii przygotowanej przez Prokuratora Generalnego można odnaleźć powód, dla którego art. 54 był przedmiotem i sporu, i dla którego był tak często używany przez organy kontroli skarbowej. Elementy opinii znajdują się w wyroku: "kwestionowana regulacja kreuje  możliwość nadużywania przez organy państwa swojej pozycji wobec kontrolowanych podatników, co narusza konstytucyjną zasadę zaufania obywatela wobec państwa" i "pozostawia podatników, posiadających zaległości podatkowe, w stanie niepewności co do tego, za jaki okres będą wobec nich naliczane odsetki z tytułu zaległości podatkowych w przypadku długotrwałości postępowania kontrolnego", gdyż "powoduje to zwiększenie z tego tytułu wpływów do budżetu państwa, co powoduje, iż zwłoka w prowadzeniu postępowania kontrolnego może być traktowana jako działanie zmierzające do zwiększenia wysokości odsetek od zaległości podatkowej".

    Powyższe zdania dobrze ilustrują stan prawny jaki miał miejsce w polskim prawie podatkowym. Z jednej strony podatnik, poddany kontroli, znajdował się w stanie niepewności co do swojego statusu prawnego i wysokości przyszłych należności podatkowych, z drugiej organ był na poziomie ustawowym zachęcany do prowadzenia przewlekłego postępowania.

   Sprawa została zainicjowana przez spółkę POLNORD S.A. i dotyczyła należności przekraczających 11 milionów złotych wynikających z podatku CIT za lata 1999-2002 oraz podatku VAT za lata 2001-2002. Sprawa wcześniej była przedmiotem postępowania administracyjnego oraz sądowo-administracyjnego, gdzie we wszystkich instancjach, organy oraz sądy zajmowały stanowisko na korzyść organów skarbowych.

   Wyrok jest prawomocny i nie podlega zaskarżeniu, wraz z opublikowaniem w dzienniku ustaw zacznie wywierać skutki prawne.

 




Tagi: odsetki, prawo podatkowe, Prokurator Generalny, RPO, Trybunał Konstytucyjny, ustawodawstwo
Autor: Kazimierz Chojna
Data: 26 kwietnia 2012