· Zaloguj się · ISSN 2083-8824
Konto
E-wokandy
Sygnatura:

Miasto:

Regulacje prawne

Aktualności

A A A

TK: „Janosikowe“ musi zostać poprawione

 

            Trybunał Konstytucyjny orzekł, że brak działań Sejmu w kwestii ustawy o dochodach JST ma negatywne skutki i może być podstawą do rozpoczęcia postępowania przed TK. Sędziowie wyrazili swoje zdanie w trybie postanowienia sygnalizacyjnego.

            W postanowieniu podkreślono istnienie uchybień i luk prawnych w przepisach wynikających z art. 29 i nast. ustawy o dochodach JST. Orzeczenie TK nie ma charakteru wiążącego, ale stanowi wskazówkę dla władzy ustawodawczej i wykonawczej – wezwanie do podjęcia działań. Bezczynność władz w tym zakresie może być podstawą do wydania wyroku.

            W wyroku z 31 stycznia 2013 r. (K 14/11) TK co do zasady uznał przepisy dotyczące „janosikowego“ za zgodne z Konstytucją RP, z wyjątkiem art. 36 ust. 4 pkt 1 ustawy w zakresie, w jakim przepis nie określa kryteriów, którymi powinien kierować się minister właściwy do spraw finansów publicznych, dysponując budżetową rezerwą przeznaczoną dla JST.

            Podstawą prawną obowiązku dokonywania przez gminy wpłat wyrównawczych jest art. 29 ustawy o dochodach. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, „Gminy, w których wskaźnik G jest większy niż 150% wskaźnika Gg, dokonują wpłat do budżetu państwa, z przeznaczeniem na część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin”. Ust. 2 wymienionego przepisu wskazuje algorytm, na podstawie którego kalkulowana jest wysokość wpłat:

            „Kwotę rocznej wpłaty oblicza się mnożąc liczbę mieszkańców gminy przez kwotę wynoszącą:

1) 20% nadwyżki wskaźnika G ponad 150% wskaźnika Gg – dla gmin, w których wskaźnik G jest nie większy niż 200% wskaźnika Gg”;

2) 10% wskaźnika Gg, powiększoną o 25% nadwyżki wskaźnika G ponad 200% wskaźnika Gg – dla gmin, w których wskaźnik G jest większy niż 200% i nie większy niż 300% wskaźnika Gg;

3) 35% wskaźnika Gg, powiększoną o 30% nadwyżki wskaźnika G ponad 300% wskaźnika Gg – dla gmin, w których wskaźnik G jest większy niż 300% wskaźnika Gg.“

            Trybunał Konstytucyjny negatywnie ocenił kryteria wartościowe, na podstawie których powstaje obowiązek wpłaty środków do budżetu państwa na część równoważącą subwencji ogólnej. Z krytyką sędziów spotkał się również przepis określający mechanizm korygujący subwencję wyrównawczą. Co więcej TK podkreślił, że obecne regulacje nie uwzględniają specyfiki największych miast, w których liczba faktycznych mieszkańców jest większa niż liczba osób zameldowanych. TK postuluje zmiany w algorytmie wyrównawczym, który oparty jest o stan ludności według wyliczeń z 31 grudnia roku poprzedzającego rok podjęcia uchwały budżetowej JST.

            W dalszej części postanowienia, TK wskazał: „Dodatkowa dysfunkcja mechanizmu wiąże się z zasadą, że kryterium dochodowe, które ma decydujący wpływ na powstanie samego obowiązku dokonywania wpłat, jak i ich wysokość w danym roku budżetowym, powiązane jest z określonymi dochodami, osiągniętymi przez jednostki samorządu terytorialnego dwa lata wcześniej (dane za rok poprzedzający rok bazowy). Jak dowodzi praktyka, sytuacja danej jednostki samorządu lokalnego może się w tym okresie radykalnie zmienić.“




Tagi: budżet, JST, orzeczenie, postanowienie, Trybunał Konstytucyjny
Autor: Kazimierz Chojna
Data: 21 maja 2013