· Zaloguj się · ISSN 2083-8824
Konto
E-wokandy
Sygnatura:

Miasto:

Regulacje prawne

Porada eksperta


Umowa barterowa a podatki - jak rozliczać ?


Umowa barterowa czyli umowa wymiany dóbr odbywa się za obustronnym przekazaniem towaru lub usługi z wyłączeniem środków pieniężnych. Fakt, że odbywa się ona bez użycia pieniądza powoduje, że jest popularną formą rozliczeń w wymianie międzynarodowej, ale również na polskim rynku wielu przedsiębiorców decyduje się na tę formę. Umowy barterowe szczególnie korzystne okazują się przy transakcjach usługa za usługę. Z tych powodów warto wiedzieć jak rozliczyć umowy barterowe. W artykule przedstawiono rozwiązania dotyczące podatków CIT, PIT oraz VAT w świetle umów barterowych.

 

PIT oraz CIT a barter

Podobnie jak przy sprzedaży podatek płaci się od przychodu pomniejszonego o koszta czyli od dochodu wynikającego z umowy. Na przykład:

Firma X świadczy usługę informatyczną dla Spółki Y w zamian za porady prawne. Wartość umowy określono na 10 000 tysięcy złotych netto (każda ze stron świadczy usługę o wartości 5000,-). Koszty firmy X wynoszą 2000,- (koszty liczy się jak przy umowie sprzedaży). Przychód firmy wynosi 5000,- (wartość porad prawnych, które otrzymuje) czyli X będzie musiała odprowadzić podatek od dochodu wynoszącego 3000. Przy użyciu 19% stawki liniowej będzie to 570 złotych.

Obowiązek podatkowy powstanie w dniu wykonania usługi, ale nie później niż w dniu wystawienia faktury, jeżeli transakcja została udokumentowana w ten sposób. Dlatego zawsze trzeba pamiętać o tym, że przy umowie barterowej, która zakłada późniejsze dostarczenie towaru lub usługi należy się posługiwać w pierwszej kolejności fakturą pro-forma. Podpisując umowę barteru należy pamiętać, że wartość dobra każdej ze stron umowy powinna mieć równą wartość.  Dlatego żadna ze stron nie ma dochodu z różnic w kosztach umowy, lecz z dochodu wynikającego z przekazania towaru lub świadczenia usługi.

 

VAT a barter

Umowę barterową, w której uczestniczy przedsiębiorca świadczący usługi lub przekazujący towar, które są związane z jego przedmiotem działalności, należy dokumentować fakturą VAT. Wymagania co do faktury są tożsame jak przy umowie sprzedaży, ale ze względów ewidencyjnych (ustawa o rachunkowości) w polu uwagi należy wpisać, że tytułem do wystawienia faktury jest umowa barterowa.

Obowiązek podatkowy powstaje w dniu przekazania towaru lub świadczenia usługi, ale nigdy później niż w terminie 7 dni od dnia wystawienia faktury VAT. Z tego powodu przedsiębiorca powinien pamiętać by do umowy dołączać fakturę proforma, a następnie po wypełnieniu umowy barteru wystawiać fakturę VAT.

 

Problem świadczeń następujących

Często umowa barterowa nie polega na jednoczesnej wymianie dóbr, lecz poszczególne świadczenia następują po sobie. W takiej sytuacji przedsiębiorca, który  nie dostarczył swojego świadczenia, ale już otrzymał świadczenie od kontrahenta, powinien traktować otrzymaną usługę lub towar jak zapłatę za własne świadczenie.  Zatem faktura powinna zostać wystawiona w momencie dostarczenia usługi lub towaru, a obowiązek podatkowy powstanie najpóźniej w 7 dni od daty wystawienia faktury. Stosowanie przepisów ukazuje przykład:

Spółka A umówiła się z przedsiębiorcą Y, że w zamian za 3 notebooki wspomoże kampanie marketingową. Ustalono, że w maju dostarczony zostanie towar (notebooki), a usługa marketingowa będzie świadczona przez cały czerwiec. Spółka A będzie musiała wystawić fakturę za kampanie marketingową najpóźniej w 7 dni po otrzymaniu notebooków. Przedsiębiorca Y może wystawić dokument przekazania towaru (np. dowód wewnętrzny czy tzw. WZ), a fakturę wystawić najpóźniej w dniu rozpoczęcia usługi marketingowej.

 

Cena umowna a rzeczywista

Umowy barterowe, w przypadku kontroli urzędu skarbowego, są ściśle badane. Inspektor skarbowy zawsze sprawdzi czy cena na umowie nie została w sposób rażący zawyżona (w celu zwiększenia kosztów działalności) lub obniżona (by ukryć przychody). Takie postępowanie może zakończyć się nałożeniem grzywny na przedsiębiorców, którzy dokonali szkody na rzecz Skarbu Państwa. Ustawa o VAT mówi, że w przypadku świadczeń w naturze podstawą do opodatkowania jest średnia cena towaru lub usługi na danym rynku w dniu wykonania świadczenia. Ilustruje to poniższy przykład:

Strony umowy określiły, że wymieniają się usługami. Strona A świadczy usługi doradztwa prawnego o wartości 200 zł za godzinę, a strona B świadczy usługi informatyczne o wartości 100 zł za godzinę. Urząd skarbowy ustalił, że w miejscowości, w której działają strony umowy, usługi doradztwa prawnego świadczone są według stawki 500 zł za godzinę, a usługi informatyczne – 250 zł za godzinę. W związku tym VAT zostanie naliczony od wartości określonych przez urząd.

 

Forma i treść umowy

Umowa barterowa może być zawarta w dowolnej formie: pisemnej, ustnej, za pomocą wymiany e-maili, faxów itp. Dla ważności umowy oraz ewentualnych celów dowodowych (przed urzędem skarbowym lub sądem) należy spisać umowę w formie pisemnej oraz zadbać by została  podpisana przez osoby do tego uprawnione (członków zarządu lub pełnomocników). Umowa barterowa powinna zawierać:

•          wskazanie daty i miejsca zawarcia umowy;

•          dokładne określenie stron umowy, ze wskazaniem osób uprawnionych do ich reprezentowania, podstawy umocowania tych osób (członkostwo w zarządzie lub status pełnomocnika) oraz dowody potwierdzające tę okoliczność (aktualny odpis z KRS, pełnomocnictwo etc., które mogą być załącznikami do umowy);

•          określenie ilości, jakości, oznaczenie wartości towarów, oznaczenie terminów i warunków dostawy;

•          określenie specyfikacji usług, oznaczenie ich wartości oraz dokładne sprecyzowanie terminów ich wykonania?



Tagi: barter, CIT, faktura, PIT, świadczenia pieniężne, umowa, VAT
Autor: Kazimierz Chojna
Data: 09 lipca 2013